Qıytaq jerlerden nátiyjeli paydalanıw xalıqtıń dáramatın arttırmaqta
Hár bir shańaraq qaptalındaǵı jer maydanı qanshelli nátiyjeli paydalanılsa, shańaraq dasturxanınıń molshılıǵı da, qosımsha dáramat dáregi de soǵan sáykes túrde artadı. Sol sebepli qıytaqshılıqtı rawajlandırıw sońǵı jıllarda awıl xojalıǵı siyasatınıń ámeliy baǵdarlarınan birine aylandı. Xalıqtıń bántligin támiyinlew hám ishki bazardı jergilikli ónimler menen toltırıw wazıypaları da tap usı baǵdar menen tikkeley baylanıslı.
Ámiwdárya rayonında bar bolǵan qıytaq jerlerden nátiyjeli paydalanıw, diyqanshılıq ónimlerin jetistiriw kólemin arttırıw hám puqaralardıń turaqlı bántligin támiyinlewge qaratılǵan jumıslar izbe-iz dawam ettirilmekte. Usı jıldıń báhár máwsiminde baslanǵan bul baǵdardaǵı ámeliy háreketler búgingi kúnde anıq sanlarda óz sáwleleniwin tappaqta. Búgingi kúnde rayondaǵı 49 máhállede 38 mıń 953 shańaraq bar bolıp, olarǵa jámi 6 mıń 619,7 gektar qıytaq jer maydanı tuwra keledi. Bul maydanlardan jıl dawamında paydalanıw dárejesi máhálleler kesiminde turaqlı túrde tallanıp barılmaqta.
Atap aytqanda, 5 mıń 520 gektar maydanǵa erte piser eginler, 3 mıń 368 gektarǵa palız-ovosh, 1 mıń 516 gektarǵa kartoshka, 300 gektarǵa shamalas poliz hám 335 gektarǵa basqa da túrdegi eginler egildi. Erte piser eginlerge ayrıqsha itibar qaratılǵanlıǵı ónimlerdi bazarǵa basqa aymaqlardan aldın alıp shıǵıw imkaniyatın beredi.
Bul process qıytaq jerlerden nátiyjeli paydalanıw, ishki bazardı awıl xojalıǵı ónimleri menen támiyinlew hám shańaraqlardıń dáramatın arttırıwǵa xızmet etpekte. Sonıń menen birge, shańaraqlar óz zárúrliginen artqan ónimdi satıw esabınan qosımsha qarjıǵa iye bolmaqta. Qıytaq jer ónimi jergilikli bazarlardaǵı baha turaqlılıǵına da tásir kórsetedi. Xalıqtı, ásirese, jumıssız jaslardı dáramatlı miynetke tartıw maqsetinde ijara jer maydanları ajıratılmaqta. Házirgi waqıtqa shekem 4 mıń 963 jas hám puqaraǵa jámi 1 mıń 815,2 gektar jer ajıratıp berilgen bolıp, bul maydanlarda ovosh, poliz, kartoshka, boshaqlı hám basqa da túrdegi eginler jetistirilmekte. Nátiyjede puqaralar shańaraqlıq dáramatın bekkemlew hám isbilermenlik jumısın jolǵa qoyıw imkaniyatına iye bolmaqta.
Jer iyeleriniń xızmetin nızamlı tiykarda shólkemlestiriw de zárúr wazıypalardan biri bolıp tabıladı. Házirgi waqıtta 3 mıń 6 jer iyesi diyqan xojalıǵı sıpatında dizimnen ótken bolıp, qalǵan jer iyelerin de belgilengen tártipte rásmiylestiriw jumısları alıp barılmaqta. Rásmiy dizimnen ótiw diyqanǵa mámleket tárepinen kórsetiletuǵın kómekten paydalanıw jolın da ashadı. Íssıxana xojalıǵın rawajlandırıw, jıl boyı ónim jetistiriw hám qosımsha dáramat dáreklerin jaratıwǵa da ayrıqsha itibar qaratılmaqta. Usı jılı ulıwma maydanı 4,1 gektar bolǵan 81 ıssıxana shólkemlestirilip, olarda pomidor, qıyar, kók shópler, poliz hám basqa da túrdegi eginler parwashlanbaqta. Bul bolsa máwsimnen tısqarı dáwirlerde de dáramat alıw imkaniyatın beredi.
Qıytaqshılıqtı rawajlandırıw hám shańaraqlıq isbilermenlikti qollap-quwatlawda finanslıq kómek úlken áhmiyetke iye. Usı maqsette «Hár bir shańaraq — isbilermen» baǵdarlaması sheńberinde ıssıxana shólkemlestiriw ushın 13 puqaraǵa 240 million som jeńilletilgen kredit ajıratıldı. Awıl xojalıǵı úskenelerin satıp alıw ushın bolsa 57 puqaraǵa 1 milliard 123 million som qarjı baǵdarlanıp berildi.
Sonday-aq, mineral tóginler, biologiyalıq hám ximiyalıq ónimler jáne ósimliklerdi qorǵaw quralların satıp alıw ushın 367 puqaraǵa 3 milliard 563 million som muǵdarında jeńilletilgen kredit berildi. Bul kómekler esabınan jámi 437 puqaranıń bántligi támiyinlendi. Jeńilletilgen kreditler diyqanǵa máwsim basında zárúr resurslardı óz waqtında toplaw imkaniyatın bermekte. Rayonda jer iyeleri hám diyqanlardıń aldınǵı tájiriybesin ǵalabalastırıwǵa ayrıqsha itibar qaratılıp atırǵanlıǵın atap ótiw kerek. Xolimbeg awılında jasawshı Erkinjan Qoshayev ózine tiyisli qıytaq jer hám ijara jer maydanınan aqılǵa muwapıq paydalanıp, shańaraqlıq miynet tiykarında mol ónim hám jaqsı ekonomikalıq dáramat alıwǵa erispekte.
Onıń jumısı jerge mehir, miynetsúygishlik hám tájiriybe arqalı ápiwayı qıytaq jerdi turaqlı dáramat dáregine aylandırıw múmkin ekenligin kórsetedi. Bul tájiriybe basqa da shańaraqlar ushın ámeliy úlgi bolıp xızmet etpekte.
Qıytaq jerden nátiyjeli paydalanıw, ıssıxanalar shólkemlestiriw hám shańaraqlıq isbilermenlikti qarjılay qollap-quwatlaw boyınsha baslanǵan jumıslar rayonda dawam etpekte. Hár bir shańaraqtıń jer menen baylanıslı imkaniyatın iske qosıwı bolsa máhálle ekonomikasına qosılǵan tikkeley úles sıpatında qádirlenedi.

