Press-tur shólkemlestirildi
Qaraqalpaqstan Respublikası Awıl xojalıǵı ministrligi hám Qaraqalpaqstan Respublikası Ósimlikler karantini hám qorǵaw agentligi menen birgelikte tuqımgershilik sistemasın jáne de jetilistiriw, joqarı sapalı tuqımlıq shigit tayarlaw processleri menen jámiyetshilikti jaqınnan tanıstırıw, sonday-aq, tarawda alıp barılıp atırǵan reformalar hám ámeliy jumıslar haqqında keń jámiyetshilikke maǵlıwmat jetkeriw maqsetinde Xojeli rayonında jaylasqan “Fayz agro klaster” JShJne qaraslı paxta tazalaw zavodına press-tur shólkemlestirildi.
Ilajda ǵalaba xabar qurallarınıń wákilleri, taraw qánigeleri hám tiyisli shólkemlerdiń juwapkerleri qatnasıp, tuqımgershilik shigitin qayta islewdiń zamanagóy texnologiyalıq processleri menen jaqınnan tanıstı. Ilaj dawamında qatnasıwshılarǵa tuqımlıq shigitti dáslepki qabıl etiw, mexanikalıq hám biologiyalıq pataslıqlardan tazalaw, saylap alıw, túksizlendiriw hám egiwge tayar jaǵdayǵa keltiriwdiń barlıq basqıshları tolıq túsindirildi.
Sonday-aq, press-tur procesinde tuqımlıq shigittiń sapasın támiyinlewde úlken áhmietke iye bolǵan fitosanitariyalıq qadaǵalaw máselelerine ayrıqsha dıqqat qaratıldı. Ósimlikler karantini hám qorǵaw agentliginiń qánigeleri tárepinen tuqımlıq ónimlerdi zıyankesler, kesellikler hám jabayı shóp tuqımlarısız tayarlaw, laboratoriyalıq tekseriwlerdi ótkeriw, ámeldegi milliy hám xalıqaralıq fitosanitariya talaplarına ámel etiw boyınsha tolıq maǵlıwmatlar berildi. Bul bolsa keleshekte joqarı ónimdarlıqqa erisiw, keselliklerdiń aldın alıw hám egis maydanlarınıń fitosanitar jaǵdayın turaqlı saqlawda áhmiyetli faktor ekenligi atap ótildi.
Bunnan tısqarı, tayar tuqımlıq shigitti saqlaw, tasıw hám onnan nátiyjeli paydalanıw tártipleri, tuqımgershilikte sapa kórsetkishlerin arttırıw arqalı fermer xojalıqlarınıń iskerligin qollap-quwatlaw máseleleri de talqılandı. Qánigeler tárepinen zamanagóy texnologiyalar tiykarında qayta islengen, sapalı hám sertifikatlanǵan tuqımlıq shigit awıl xojalıǵı óndirisinde joqarı ekonomikalıq nátiyjelilikti támiyinleytuǵını atap ótildi.
Maǵlıwmat ushın, Qaraqalpaqstan Respublikasında jámi 2026-jıl zúrááti ushın 6243 tonna tuqımlıq paxta jıynalǵan bolıp, onnan alınatuǵın tuqımlıq shigit muǵdarı 3309 tonnanı quraydı. Házirgi waqıtta tazalaw, túksizlendiriw hám dárilew jumısları alıp barılmaqta.
Búgingi kúnde barlıq paxta-toqımashılıq klaster kárxanaları hám basqa da subektler tárepinen jergilikli ǵawasha sortınan jıynalǵan tuqımlar tek ǵana zamanagóy saylap alıw, dárilew hám qadaqlaw úskeneleri (lazerli fotoseparator) menen úskenelengen tuqım tayarlaw kárxanalarında qayta islenbekte.
2026-jıl zúráátinen tuqımlıq paxta jetistiriw maqsetinde respublikamızdıń fermer xojalıqları arasında “E-uruǵ” sistemasında tender tańlawı ótkerilip, 9600 gektar maydanǵa tuqımlıq paxta egiw názerde tutılmaqta.
Sonday-aq, press-tur sheńberinde qatnasıwshılar Taqıyatas rayonı “Naymankól” APJ aymaǵında ámelge asırılıp atırǵan ekologiyalıq jaqtan nátiyjeli hám zamanagóy agrotexnikalıq ilajlar menen jaqınnan tanıstı. Atap aytqanda, quwraǵan shópler, ósimliklerdiń japıraqları, denesi hám hár túrli awıl xojalıǵı qaldıqların órtemesten, arnawlı shuqırlarda jıynaw hám qayta islew arqalı tábiyǵıy tóginler tayarlaw processleri ámelde kórsetildi.
Bul usıldıń qorshaǵan ortalıqqa zıyan keltirmey, topıraq ónimdarlıǵın arttırıw, organikalıq zatlarǵa bay tóginler alıw hám ekologiyalıq turaqlılıqtı támiyinlewde úlken áhmiyetke iye ekenligi atap ótildi. Sonday-aq, usı texnologiya arqalı hawaǵa zıyanlı zatlardıń shıǵarılıwınıń aldın alıw, awıl xojalıǵında “jasıl texnologiyalar”dı keńnen engiziw imkaniyatları haqqında qatnasıwshılarǵa tolıq túsinikler berildi.
Ilaj juwmaǵında press-tur qatnasıwshıları tárepinen berilgen sorawlarǵa taraw qánigeleri tárepinen tolıq juwaplar berildi.
