🍅Issiqxonada pomidor yetiştirişda mineral öğitlar bilan töğri oziqlantirişning ilmiy asoslari

Issiqxona şaroitida pomidor (Solanum lycopersicum) yetiştirişda yuqori va sifatli hosil oliş bevosita ösimlikning vegetativ (ildiz va poya) hamda generativ (gul va meva) rivojlaniş fazalariga mos raviişda mineral oziqlantiriş tizimini töğri taşkil etişga boğliq. Pomidorning fiziologik ehtiyojlariga asoslangan 4 ta eng muhim agrotexnik bosqiç quyidagilardan iborat:

1-bosqiç — Uruğlar unib çiqqanidan 2 hafta ötib (Köçat davri): Bu fazada yoş nihollarning ildiz tizimi va ilk assimilyatsiya apparati (barglar) faol şakllanadi. Mazkur davrda ösimlikka asosan fosfor (P) va mě’yorida azot (N) elementlari zarur böladi; fosfor ildiz popuklarining çuqur va baquvvat ösişini rağbatlantirsa, azot xlorofill sintezi va yer ustki qismining bir tekis rivojlanişini ta’minlaydi.

2-bosqiç — Doimiy joyga ekilganidan 3 kun ötib (Adaptatsiya davri): Köçatlar doimiy joyga ötkazilganda ösimlikda vaqtinçalik fiziologik stress kuzatiladi va mayda ildiz tukçalari qisman zararlanadi. Ekilgandan 3 kun ötib beriladigan fosforli-kaliyli hamda kaltsiy (Ca) va mikroelementlarga boy ozuqa eritmasi ildiz regeneratsiyasini (qayta tiklanişini) tezlaştiradi, hujayra devorlarini mustahkamlaydi va ösimlikning yangi tuproq muhitiga tez moslaşişiga yordam beradi.

3-bosqiç — Gullaş davrining boşlanişida (Generativ fazaga ötiş): Ösimlik vegetativ ösişdan gul şoda (çangal) hosil qiliş va çanglaniş jarayoniga ötganda uning kaliy (K), fosfor (P) hamda bor (B) va rux (Zn) kabi mikroelementlarga bölgan talabi keskin oşadi. Bu bosqiçda töğri berilgan mineral ozuqa gullarning tökilib ketişining oldini oladi, çangçilarning hayotçanligini oşiradi va tugunçalar (meva kurtaklari) töliq şakllanişini kafolatlaydi.

4-bosqiç — Birinçi mevasiga qizil rang kiriş davrida (Pişiş va hosil töplaş): Mevalar sarğayib, qizil rang ola boşlagan (texnik va biologik pişiş) davrda ösimlik bor quvvatini mevalarni yiriklaştirişga va likopen pigmenti sinteziga sarflaydi. Bu fazada kaliy (K) va magniy (Mg) elementlari ustuvor ahamiyatga ega bölib, ular barglarda hosil bölgan uglevodlar (şakar), organik kislotalar va vitaminlarning mevalarga oqib ötişini tezlaştiradi, pomidorning ta’mini yaxşilaydi hamda pöstining yorilib ketişidan himoya qiladi.