🍅Íssıxanada pomidor jetistiriwde mineral tóginler menen duris azıqlandırıwdıń ilimiy tiykarları

Íssıxana sharayatında pomidor (Solanum lycopersicum) jetistiriwde joqarı hám sapalı ónim alıw tikkeley ósimliktiń vegetativ (tamır hám pálek) hám generativ (gúl hám miywe) rawajlanıw fazalarına sáykes ráwishte mineral azıqlandırıw sistemasın durıs shólkemlestiriwge baylanıslı. Pomidordıń fiziologiyalıq talaplarına tiykarlanǵan 4 eń áhmiyetli agrotexnikalıq basqısh tómendegilerden ibarat:

1-basqısh – Tuqımlar ónip shiqqannan 2 hápte ótip (Nál dáwiri): Bul fazada jas nállerdiń tamır sisteması hám dáslepki assimilyaciya apparatı (japıraqlar) jedel qáliplesedi. Bul dáwirde ósimlikke tiykarınan fosfor (P) hám azot (N) elementleri normada kerek boladı; fosfor tamır shashaqlarınıń tereń hám kúshli ósiwin stimullasa, azot xlorofill sintezi hám jer ústi bóliminiń bir tegis rawajlanıwın támiyinleydi.

2-basqısh — Turaqlı jerge egilgeninen 3 kún ótip (Adaptaciya dáwiri): Náller turaqlı jerge kóshirilgende ósimlikte waqtınshalıq fiziologiyalıq stress baqlanadı hám mayda tamır túksheleri biraz zıyanlanadı. Egisten 3 kún ótip beriletuǵın fosforlı-kaliyli hámde kalciy (Ca) hám mikroelementlerge bay azıqlıq eritpesi tamırdıń regeneraciyasın (qayta tikleniwin) tezlestiredi, kletka diywalların bekkemleydi hám ósimliktiń jańa topıraq ortalıǵına tez beyimlesiwine járdem beredi.

3-basqısh – Gúllew dáwiriniń baslanıwında (Generativ fazaga ótiw): Ósimlik vegetativ ósiwden gúl shaqa payda etiw hám shańlanıw procesine ótkende onıń kaliy (K), fosfor (P) hám de bor (B) hám cink (Zn) sıyaqlı mikroelementlerge bolgan talabı keskin artadı. Bul basqıshta durıs berilgen mineral azıqlıq gúllerdiń tógilip ketiwiniń aldın aladı, shańlardıń ómir súriwsheńligin arttıradı hám ǵumshalar (miywe gúlleri) tolıq qáliplesiwin kepilleydi.

4-basqısh — Birinshi miywesine qızıl reń kiriw dáwirinde (Pisiw hám ónim jıynaw): Miyweler sargayıp, qızıl reń ala baslaǵan (texnikalıq hám biologiyalıq pisiriw) dáwirinde ósimlik bar kúshin miywelerdi irilestiriwge hám likopen pigmenti sintezine sarplaydı. Bul fazada kaliy (K) hám magniy (Mg) elementleri ústin áhmiyetke iye bolıp, olar japıraqlarda payda bolǵan uglevodlar (qant), organikalıq kislotalar hám vitaminlerdiń miywelerge aǵıp ótiwin tezlestiredi, pomidordıń dámin jaqsılaydı hám de qabıǵınıń jarılıp ketiwinen qorǵaydı.