Ózbekstan Respublikası Awıl xojalıǵı ministri Ibrohim Abdurahmonov awıl xojalıǵı tarawında ámelge asırılıp atırǵan jumıslardıń nátiyjeliligi menen tanısıw maqsetinde Qaraqalpaqstan Respublikasına keldi. Jumıs saparı dawamında ministrge Qaraqalpaqstan Respublikası Ministrler Keńesiniń Baslıǵı Farxod Ermanov hám de Ministrler Keńesi Baslıǵınıń awıl hám suw xojalıǵı boyınsha orınbasarı, Qaraqalpaqstan Respublikası Awıl xojalıǵı ministri Kamiljan Aytbaev birgelikte boldı.
Sapar dawamında aymaqlarda ámelge asırılıp atırǵan agrotexnikalıq ilajlar, innovaciyalıq texnologiyalardı engiziw, eksport potencialın arttırıw, azıq-awqat qáwipsizligin támiyinlew hám ónimdarlıqtı asırıwǵa qaratılǵan joybarlar úyrenildi.
Dáslep Kegeyli rayonında jumıs alıp barıp atırǵan «ADM Agro» JSHJ tárepinen ámelge asırılıp atırǵan iri agrojoybar menen tanısıldı. Házirgi waqıtta kárxana tárepinen 63 gektar maydanda intensiv qáreli baǵı jaratılǵan bolıp, joybar sheńberinde ónim jetistiriw, saqlaw, qayta islew hám eksportqa baǵdarlawdı qamtıp alatuǵın zamanagóy agroklaster sisteması qáliplestirilmekte. Keleshekte baǵ maydanların 300 gektarǵa shekem keńeytiw rejelestirilgen. Joybar jetistirilgen ónimdi tereń qayta islew, qadaqlaw hám joqarı qosımsha qunlı ónimler islep shıǵarıwǵa xızmet etiliwi menen áhmiyetli. Bul bolsa jańa jumıs orınların jaratıw, xalıq bántligin támiyinlew hám de aymaqtiń eksport potencialın arttırıwǵa xızmet etedi.
Sonday-aq, Kegeyli rayonındaǵı «Kegeyli bereketi» násilli qusshılıq jeke kárxanasınıń iskerligi de úyrenildi. Bahası 120 milliard sumlıq joybar sheńberinde inkubaciyadan baslap tayar qus góshi hám máyek ónimlerin islep shıǵarıwǵa shekemgi barlıq processler bir pútin sistema tiykarında shólkemlestirilgen. Búgingi kúnde kárxanada 180 mıń bas qus baǵılıp, kúnine 85 mıń dana máyek islep shıǵarılmaqta. Zamanagóy inkubatoriya, shójelerdi saralaw sisteması, sanitariya hám bioqáwipsizlik talaplarınıń tolıq támiyinlengenligi kárxananıń joqarı nátiyjelilik penen iskerlik júrgiziwine xızmet etpekte.
Paxtashılıq baǵdarında da zamanagóy agrotexnologiyalardı engiziw boyınsha keń kólemli jumıslar alıp barılmaqta. Kegeyli rayonında «Ten Ping Nukus» qospa kárxanası menen birgelikte 40 gektar maydanda shet el paxta sortları «Shinjon» texnologiyası tiykarında jetistirilmekte. Shigitler qos qatar usılda egilip, tamshılatıp suwǵarıw texnologiyası engizilgen. Ámiwdárya rayonındaǵı tájiriybe maydanlarında bolsa kók, jasıl hám aq reńli plyonkalar astına paxta egilip, agrotexnologiyalardıń nátiyjeliligi sınaqtan ótkerilmekte. Sonday-aq, paxta qatar aralarına zire egiw arqalı qosımsha dáramat dereklerin jaratıw boyınsha aldıńǵı tájiriybeler ámelge asırılmaqta. Baqlawlar nátiyjelerine kóre, reńli plyonkalar astında egilgen paxta hám zire eginleriniń rawajlanıwı basqa maydanlarǵa qaraǵanda tezirek bolmaqta.
Sapar dawamında ayırım fermer xojalıqlarınıń paxta atızları da úyrenildi. Atap aytqanda, Kegeyli rayonındaǵı «Ernepes Bektursın» fermer xojalıǵı hám de Taqıyatas rayonındaǵı «Charos, Lola» fermer xojalıǵı atızlarında agrotexnikalıq ilajlardı ámelge asırıwda ayırım kemshilikler bar ekenligi atap ótildi. Ministr tárepinen ǵawashanı azıqlandırıw, suwǵarıw, biygana shóplerdi óz waqtında joq etiw hám ilimiy tiykarlanǵan agrotexnologiyalardı qatań engiziw boyınsha juwapkerlerge tiyisli tapsırmalar berildi.
Ǵálleshilik baǵdarında da unamlı nátiyjeler baqlanbaqta. Taqıyatas rayonındaǵı «Alisher» fermer xojalıǵında yarovizaciya etilgen «Qaraqalpaq-100» sortlı biyday joqarı ónimdarlıq potencialın kórsetpekte. Qánigelerdiń esap-kitaplarına kóre, bul maydanda gektarınan 90 centnerden artıq zúráát alıw kútilmekte. Ámiwdárya rayonında bolsa jámi 4 mıń 800 gektar maydanǵa egilgen ǵálle eginlerinde ilimiy jantasıw hám zamanagóy agrotexnologiyalardı qollanıw nátiyjesinde gektarınan 90–100 centnerge shekem ónim alıw rejelestirilgen.
Sol kúnleri Ámiwdárya rayonı, Beruniy rayonı, Ellikqala rayonı hám de Tórtkúl rayonında ǵálle orım-jıyım máwsimi baslanǵan. Zúráátti qısqa múddetlerde hám shıǵınsız jıynap alıw maqsetinde kombaynlar hám basqa da awıl xojalıǵı texnikaları tolıq tayar jaǵdayǵa keltirilgen. Ministr orım-jıyın processleri menen tanısıp, zúráátti shıǵınsız jıynap alıw, texnikalardan nátiyjeli paydalanıw hám máwsimlik jumıslardı shólkemleskenlik penen shólkemlestiriw boyınsha tiyisli usınıslar berdi.
Ellikqala rayonındaǵı «Shuxrat Yusupov» fermer xojalıǵında da ǵálle atızlarınıń jaǵdayı kózden ótkerildi. Aymaqta oraq-jıyın jumısları qızǵın dawam etip atırǵan bolıp, ónimdi qısqa múddetlerde jıynap alıw boyınsha barlıq zárúr ilajlar kórilgen. Tórtkúl rayonında bolsa paxtashılıq boyınsha jańa tájiriybeler ámelge asırılmaqta. Atap aytqanda, shor juwıw jumısları alıp barılmaǵan atızlarda «Biovak» preparatın qollanıw arqalı onıń nátiyjeliligi ilimiy tiykarda úyrenilmekte. Ministr bul tájiriybeniń nátiyjelerin baqlaw atızları menen salıstırıw hám ilimiy analizlew zárúrligin atap ótti.
Beruniy rayonında ǵálle oraq-jıyın jumısları menen bir qatarda paxta atızlarında agrotexnikalıq ilajlardıń óz waqtında hám sapalı ámelge asırılıp atırǵanı da kózden ótkerildi. Qatar araların islew, azıqlandırıw, suwǵarıw hám biygana shóplerge qarsı gúresiw jumısları belgilengen múddetlerde alıp barılıp atırǵanı atap ótildi.
Sapar juwmaǵında ministr ilim-pán jetiskenliklerin islep shıǵarıw menen úylestiriw, suw hám jer resurslarınan ónimli paydalanıw, eksportbap ónimler jetistiriw, qayta islew quwatlılıqların keńeytiw hám de zamanagóy agrotexnologiyalardı keńnen engiziw boyınsha juwapkerlerge tiyisli kórsetpeler berdi.
Atap ótilgenindey, búgingi kúnde Qaraqalpaqstanda ámelge asırılıp atırǵan zamanagóy agrojoybarlar, innovaciyalıq texnologiyalar, ilimiy jantasıw hám fermerlerdiń pidákerlik miyneti awıl xojalıǵında joqarı ónimdarlıqqa erisiw, azıq-awqat qáwipsizligin bekkemlew, jańa jumıs orınların jaratıw hám aymaqtıń eksport potencialın jánede arttırıwda áhmiyetli faktor bolıp xızmet etpekte. Qaraqalpaqstan agrar tarawda innovaciyalıq rawajlanıw hám ónimdarlıqtıń ayqın úlgilerinen birine aylanıp barmaqta.
